Thanksgiving – historia, tradycje i znaczenie amerykańskiego Święta Dziękczynienia

Thanksgiving, czyli Święto Dziękczynienia, należy do najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych świąt obchodzonych w Stanach Zjednoczonych. Dla wielu Amerykanów jest ono równie istotne jak Boże Narodzenie, ponieważ łączy rodziny, przypomina o wdzięczności i pozwala zatrzymać się na chwilę w codziennym pośpiechu. Charakterystyczne elementy tego święta, takie jak pieczony indyk, sos żurawinowy, placek dyniowy oraz rodzinne spotkania przy wspólnym stole, są znane na całym świecie. Thanksgiving to jednak znacznie więcej niż uroczysta kolacja. Z jego historią wiążą się wydarzenia dotyczące pierwszych europejskich osadników, rdzennych mieszkańców Ameryki, polityki, religii i budowania narodowej tożsamości Stanów Zjednoczonych.

Współczesne Thanksgiving jest świętem rodzinnym, ale jednocześnie ma wymiar kulturowy, społeczny i historyczny. Dzień ten kojarzy się z wyrażaniem wdzięczności za zdrowie, bliskich, bezpieczeństwo, żywność i pomyślność. Nie dla wszystkich ma jednak identyczne znaczenie. Dla części rdzennych Amerykanów historia Święta Dziękczynienia pozostaje związana z kolonizacją, utratą ziemi i cierpieniem ich przodków. Dlatego opowieść o Thanksgiving jest bardziej złożona, niż sugerują popularne ilustracje przedstawiające osadników i Indian siedzących zgodnie przy jednym stole.

Co oznacza thanksgiving

Angielskie słowo thanksgiving można przetłumaczyć jako „dziękczynienie”, „wyrażanie wdzięczności” albo „składanie podziękowań”. Termin ten nie zawsze musi odnosić się wyłącznie do amerykańskiego święta. W języku angielskim może również oznaczać akt dziękowania, szczególnie w kontekście religijnym. Pisane wielką literą słowo Thanksgiving najczęściej oznacza jednak oficjalne Święto Dziękczynienia obchodzone w Stanach Zjednoczonych oraz Kanadzie.

W USA Thanksgiving przypada na czwarty czwartek listopada. Jest to dzień ustawowo wolny od pracy, dlatego większość urzędów, szkół i wielu przedsiębiorstw pozostaje zamknięta. W Kanadzie Święto Dziękczynienia obchodzone jest wcześniej, w drugi poniedziałek października. Kanadyjska tradycja ma częściowo inne korzenie, chociaż również jest związana z wdzięcznością za zbiory, bezpieczeństwo i pomyślność.

Najważniejszą ideą Thanksgiving jest zauważenie tego, co w życiu dobre. Podczas rodzinnego posiłku uczestnicy często mówią, za co są wdzięczni. Dla jednych będzie to obecność rodziny, dla innych poprawa zdrowia, sukces zawodowy, narodziny dziecka, możliwość nauki albo po prostu spokojny rok. Współczesny charakter święta jest zazwyczaj świecki, ale jego źródła są silnie związane z religią.

Kiedy obchodzone jest Thanksgiving

W Stanach Zjednoczonych Thanksgiving zawsze przypada na czwartek. Nie ma jednak stałej daty dziennej, ponieważ święto obchodzone jest w czwarty czwartek listopada. Oznacza to, że może wypaść między 22 a 28 listopada.

Umiejscowienie święta pod koniec listopada ma duże znaczenie dla całej amerykańskiej kultury i gospodarki. Thanksgiving rozpoczyna okres intensywnych przygotowań do Bożego Narodzenia. Następujący po nim piątek określany jest jako Black Friday, czyli Czarny Piątek. Tego dnia sklepy organizują liczne wyprzedaże, a konsumenci rozpoczynają zakupy świątecznych prezentów.

W praktyce wiele osób zaczyna świętowanie już w środę wieczorem. Dzień poprzedzający Thanksgiving jest jednym z najbardziej intensywnych dni podróżnych w Stanach Zjednoczonych. Miliony mieszkańców przemieszczają się samolotami, samochodami i pociągami, aby dotrzeć do swoich rodzin. Dla wielu Amerykanów ważniejsze od miejsca świętowania jest właśnie to, z kim spędzą ten dzień.

Weekend po Thanksgiving często trwa cztery dni. Część pracowników bierze wolne również w piątek, dzięki czemu zyskuje dłuższy czas na odpoczynek, rodzinne spotkania i zakupy. W szkołach przerwa bywa jeszcze dłuższa i może rozpoczynać się już w środę.

Historia Thanksgiving

Historia Thanksgiving nie jest jednym prostym wydarzeniem, lecz zbiorem różnych tradycji, uroczystości religijnych i obchodów związanych ze zbiorami. Popularna opowieść wskazuje na rok 1621 i ucztę w kolonii Plymouth, jednak podobne dni dziękczynienia organizowano wcześniej również w innych częściach Ameryki Północnej.

Pierwsi osadnicy i podróż statkiem Mayflower

Jednym z najważniejszych symboli historii Thanksgiving jest statek Mayflower. W 1620 roku grupa angielskich osadników wyruszyła nim do Ameryki Północnej. Część podróżnych stanowili purytanie poszukujący możliwości swobodnego praktykowania swojej religii. Inni wyruszyli w podróż z powodów ekonomicznych, licząc na nowe możliwości życia i zarobku.

Podróż przez Ocean Atlantycki była trudna. Statek był przepełniony, warunki sanitarne pozostawiały wiele do życzenia, a pasażerowie zmagali się z chorobami, zimnem i brakiem wygody. Po około dwóch miesiącach Mayflower dotarł do wybrzeży dzisiejszego stanu Massachusetts.

Osadnicy założyli kolonię Plymouth. Pierwsza zima okazała się dla nich tragiczna. Brak odpowiedniego schronienia, niedożywienie, choroby i surowy klimat doprowadziły do śmierci znacznej części przybyszów. Ci, którzy przeżyli, musieli nauczyć się funkcjonowania w zupełnie nowym środowisku.

Pomoc rdzennych mieszkańców Ameryki

Europejscy osadnicy nie poradziliby sobie bez wiedzy miejscowych plemion. Szczególne znaczenie miały kontakty z ludem Wampanoag. Rdzenni mieszkańcy przekazywali przybyszom informacje dotyczące uprawy roślin, połowu ryb, polowania oraz wykorzystywania lokalnych zasobów.

W znanej opowieści o początkach Thanksgiving ważną rolę odgrywa Tisquantum, nazywany również Squanto. Znał on język angielski, ponieważ wcześniej został porwany przez Europejczyków i przebywał poza Ameryką. Po powrocie pomagał osadnikom komunikować się z miejscowymi społecznościami.

Dzięki przekazanej wiedzy koloniści nauczyli się uprawiać kukurydzę oraz lepiej wykorzystywać miejscowe warunki naturalne. Jesienią 1621 roku zebrali plony, które pozwoliły im przygotować zapasy na kolejną zimę. Wówczas odbyła się kilkudniowa uczta, w której uczestniczyli osadnicy oraz przedstawiciele Wampanoagów.

Uczta z 1621 roku

Wydarzenie z 1621 roku jest dziś często określane jako pierwsze Thanksgiving. Trzeba jednak pamiętać, że uczestnicy prawdopodobnie nie używali takiej nazwy. Było to raczej święto zbiorów połączone z ucztą, polowaniem i wspólnym spędzaniem czasu.

Według historycznych przekazów uroczystość trwała kilka dni. Menu różniło się od współczesnej kolacji dziękczynnej. Na stołach mogły pojawić się dzikie ptaki, jelenina, kukurydza, ryby, skorupiaki i lokalne warzywa. Nie ma pewności, czy podawano indyka. Nie było również znanego dziś puree ziemniaczanego, ponieważ ziemniaki nie stanowiły wówczas podstawy miejscowej kuchni. Brakowało też cukru i odpowiednich pieców, więc nie serwowano klasycznego placka dyniowego.

Wspólny posiłek osadników i Wampanoagów stał się symbolem współpracy. W rzeczywistości relacje między europejskimi kolonistami a rdzennymi mieszkańcami były jednak znacznie bardziej skomplikowane. Okres względnego pokoju nie trwał wiecznie. W kolejnych dziesięcioleciach narastały konflikty o ziemię, zasoby i władzę.

Thanksgiving a historia rdzennych Amerykanów

Współczesne przedstawienia Thanksgiving często upraszczają historię. W szkolnych inscenizacjach osadnicy i rdzenni mieszkańcy bywają prezentowani jako dwie równorzędne grupy, które spotkały się, aby wspólnie świętować pokój i przyjaźń. Tymczasem dalsze losy rdzennych społeczności obejmowały epidemie, przemoc, przymusowe przesiedlenia, odbieranie ziemi i niszczenie tradycyjnej kultury.

Europejczycy przywieźli do Ameryki choroby, na które miejscowa ludność nie miała odporności. Jeszcze przed przybyciem osadników z Mayflower epidemie doprowadziły do śmierci wielu mieszkańców regionu. Opustoszałe tereny były później zajmowane przez kolonistów.

Z czasem liczba europejskich osadników rosła. Zwiększało się również zapotrzebowanie na ziemię. Sojusze zawierane z rdzennymi społecznościami były łamane, a konflikty stawały się coraz częstsze. Jednym z najtragiczniejszych wydarzeń była wojna króla Filipa, która wybuchła w latach siedemdziesiątych XVII wieku. Doprowadziła ona do śmierci tysięcy osób i znacznego osłabienia plemion Nowej Anglii.

Dla części rdzennych Amerykanów Thanksgiving nie jest więc wyłącznie radosnym świętem. Niektóre społeczności obchodzą w tym dniu National Day of Mourning, czyli Narodowy Dzień Żałoby. Uczestnicy przypominają o cierpieniu ludności rdzennej, kolonizacji i potrzebie przedstawiania historii z wielu perspektyw.

Nie oznacza to, że wszyscy rdzenni Amerykanie odrzucają Thanksgiving. Niektórzy obchodzą je podobnie jak inni mieszkańcy Stanów Zjednoczonych, spotykając się z rodziną i wyrażając wdzięczność. Inni łączą rodzinne świętowanie z refleksją nad historią. Podejście zależy od osobistych przekonań, tradycji rodzinnych i przynależności do konkretnej społeczności.

Jak Thanksgiving stało się świętem narodowym

Przez wiele lat dni dziękczynienia były ogłaszane w różnych koloniach i stanach w innych terminach. Często miały charakter religijny i były związane z zakończeniem wojny, udanymi zbiorami, ustąpieniem epidemii albo innym ważnym wydarzeniem.

George Washington i dzień dziękczynienia

W 1789 roku prezydent George Washington ogłosił narodowy dzień dziękczynienia. Miał on służyć wyrażeniu wdzięczności za powstanie państwa, przyjęcie konstytucji i pomyślny rozwój Stanów Zjednoczonych. Nie oznaczało to jednak jeszcze ustanowienia stałego corocznego święta.

Kolejni prezydenci różnie podchodzili do tej tradycji. Niektórzy ogłaszali dni dziękczynienia, inni uważali, że władza federalna nie powinna decydować o religijnym charakterze uroczystości. Poszczególne stany nadal obchodziły Thanksgiving w różnych terminach.

Sarah Josepha Hale i kampania na rzecz święta

Ogromny wpływ na ustanowienie Thanksgiving jako święta narodowego miała pisarka i redaktorka Sarah Josepha Hale. Przez wiele lat prowadziła kampanię, pisała listy do polityków i publikowała teksty przekonujące, że wspólny dzień dziękczynienia może zjednoczyć mieszkańców kraju.

Hale promowała również określony obraz święta: rodzinny obiad, wspólną modlitwę, pieczonego indyka i domową atmosferę. Wiele elementów współczesnego Thanksgiving zostało utrwalonych właśnie dzięki jej działalności i publikacjom.

Abraham Lincoln i oficjalne ustanowienie Thanksgiving

W 1863 roku, podczas wojny secesyjnej, prezydent Abraham Lincoln ogłosił narodowy Dzień Dziękczynienia przypadający na ostatni czwartek listopada. Decyzja miała nie tylko znaczenie religijne i społeczne, ale również polityczne. Kraj był podzielony przez krwawy konflikt, dlatego święto miało przypominać o wspólnych wartościach i nadziei na jedność.

Od tego momentu kolejni prezydenci regularnie wydawali proklamacje związane z Thanksgiving. Święto stopniowo utrwalało swoją pozycję w amerykańskim kalendarzu.

Franklin D. Roosevelt i zmiana terminu

W XX wieku pojawił się spór dotyczący daty Thanksgiving. W 1939 roku listopad miał pięć czwartków. Prezydent Franklin D. Roosevelt zdecydował, że święto zostanie przesunięte wcześniej, aby wydłużyć okres zakupów przed Bożym Narodzeniem i pobudzić gospodarkę.

Decyzja wywołała zamieszanie. Nie wszystkie stany zastosowały się do nowego terminu, przez co w różnych częściach kraju Thanksgiving obchodzono w inne dni. Krytycy żartobliwie nazywali nowe święto „Franksgiving”, łącząc jego nazwę z imieniem prezydenta.

Ostatecznie ustalono, że Thanksgiving będzie obchodzone w czwarty czwartek listopada. Taki termin obowiązuje do dziś.

Jak wygląda Thanksgiving w Stanach Zjednoczonych

Współczesne Thanksgiving jest przede wszystkim świętem rodzinnym. Nie ma jednego obowiązkowego sposobu jego obchodzenia, jednak wiele zwyczajów powtarza się w milionach amerykańskich domów.

Przygotowania często rozpoczynają się kilka dni wcześniej. Gospodarze planują menu, robią zakupy, przygotowują dekoracje i organizują miejsca dla gości. Ponieważ posiłek bywa bardzo obfity, część dań powstaje dzień wcześniej. W wielu rodzinach każda osoba przynosi określoną potrawę, aby rozłożyć obowiązki.

W dniu Thanksgiving bliscy spotykają się w domu jednego z członków rodziny. Czasami przy stole zasiadają również przyjaciele, sąsiedzi albo osoby, które nie mogą spędzić święta ze swoimi krewnymi. Popularne jest określenie Friendsgiving, oznaczające spotkanie dziękczynne organizowane przez grupę przyjaciół.

Przed rozpoczęciem posiłku uczestnicy mogą odmówić modlitwę albo po kolei powiedzieć, za co są wdzięczni. Następnie gospodarz kroi indyka, a goście nakładają sobie dodatki. Posiłek trwa długo i często kończy się deserem oraz rozmowami przy kawie.

Po obiedzie część osób ogląda mecze futbolu amerykańskiego, filmy, parady lub gra w gry planszowe. Inni wychodzą na spacer, odpoczywają albo przygotowują się do zakupów w Black Friday.

Tradycyjne potrawy na Thanksgiving

Jedzenie jest jednym z najważniejszych elementów Święta Dziękczynienia. Menu różni się w zależności od regionu, pochodzenia rodziny i osobistych preferencji, ale kilka dań pojawia się szczególnie często.

Pieczony indyk

Najważniejszym symbolem kolacji dziękczynnej jest indyk. Zwykle piecze się go w całości, często z nadzieniem lub aromatycznymi ziołami. Przygotowanie dużego ptaka może trwać wiele godzin, dlatego gospodarze muszą dokładnie zaplanować czas pieczenia.

Indyk jest krojony przy stole albo w kuchni bezpośrednio przed podaniem. Jego przygotowanie ma niemal ceremonialny charakter. W wielu domach to gospodarz lub najstarszy członek rodziny otrzymuje zadanie pokrojenia mięsa.

Nie wszystkie rodziny wybierają jednak indyka. Alternatywą może być pieczona szynka, kurczak, kaczka, wołowina, ryba albo danie wegetariańskie. Wraz ze wzrostem popularności diet roślinnych coraz częściej przygotowuje się bezmięsne pieczenie, nadziewane warzywa lub potrawy na bazie roślin strączkowych.

Stuffing, czyli nadzienie

Stuffing to jeden z klasycznych dodatków do indyka. Najczęściej przygotowuje się go z pieczywa, cebuli, selera naciowego, masła, bulionu i ziół. W zależności od regionu do farszu dodaje się kiełbasę, kasztany, suszone owoce, jabłka, orzechy albo kukurydziane pieczywo.

Nadzienie może być pieczone wewnątrz indyka, ale coraz częściej przygotowuje się je osobno. Wówczas potrawa bywa określana jako dressing.

Puree ziemniaczane i sos gravy

Mashed potatoes, czyli puree ziemniaczane, podaje się najczęściej z sosem gravy. Jest to gęsty sos przygotowany na bazie soków powstałych podczas pieczenia mięsa, tłuszczu, mąki i bulionu.

Kremowe ziemniaki doskonale komponują się z indykiem i innymi dodatkami. W wielu rodzinach stanowią równie ważny element posiłku jak samo mięso.

Sos żurawinowy

Słodko-kwaśny sos żurawinowy jest charakterystycznym dodatkiem do indyka. Może być przygotowywany ze świeżej żurawiny, cukru, wody i przypraw. Niektórzy dodają skórkę pomarańczową, cynamon albo inne aromaty.

Popularna jest również gotowa wersja z puszki, która zachowuje jej charakterystyczny cylindryczny kształt. Choć bywa przedmiotem żartów, dla wielu osób stanowi nieodłączną część tradycyjnego menu.

Zapiekanka z batatów

Bataty, czyli słodkie ziemniaki, podawane są na wiele sposobów. Mogą być pieczone, tłuczone albo przygotowywane w formie zapiekanki. Jedna z najbardziej charakterystycznych wersji zawiera masło, brązowy cukier, przyprawy oraz pianki marshmallow.

Dla osób nieznających amerykańskiej kuchni połączenie warzyw i pianek może wydawać się nietypowe. Potrawa ma jednak wielu zwolenników i często pojawia się na stołach podczas Thanksgiving.

Zapiekanka z zielonej fasolki

Green bean casserole to zapiekanka z zielonej fasolki, kremowego sosu grzybowego i chrupiącej prażonej cebuli. Danie jest proste, sycące i łatwe do przygotowania w dużej ilości.

Choć przepis nie należy do najstarszych tradycji Thanksgiving, zyskał ogromną popularność w XX wieku i stał się klasykiem amerykańskiej kuchni świątecznej.

Cornbread i bułeczki

Do posiłku często podaje się pieczywo kukurydziane, miękkie bułeczki albo herbatniki typu biscuits. Mogą być jedzone z masłem, sosem gravy albo używane do zbierania resztek sosu z talerza.

Mac and cheese

W wielu rodzinach, szczególnie w południowych stanach USA, na stole pojawia się macaroni and cheese, czyli makaron zapiekany z serem. Potrawa jest bardzo sycąca i często należy do ulubionych dań dzieci.

Placek dyniowy

Najbardziej rozpoznawalnym deserem Thanksgiving jest pumpkin pie, czyli placek dyniowy. Przygotowuje się go na kruchym spodzie z masy dyniowej doprawionej cynamonem, imbirem, gałką muszkatołową i goździkami.

Placek podaje się zwykle z bitą śmietaną. Jego aromat silnie kojarzy się z jesienią i amerykańskim sezonem świątecznym.

Inne popularne desery

Poza plackiem dyniowym serwowane są również:

• apple pie, czyli szarlotka,
• pecan pie z orzechami pekan,
• sweet potato pie z batatów,
• ciasta żurawinowe,
• serniki i desery karmelowe.

Wiele rodzin przygotowuje kilka różnych ciast, ponieważ goście mają odmienne preferencje.

Indyk jako symbol Thanksgiving

Trudno wyobrazić sobie Thanksgiving bez indyka. Ptak ten stał się tak mocno związany ze świętem, że bywa ono żartobliwie nazywane Turkey Day, czyli Dniem Indyka.

Nie ma pewności, czy podczas uczty w 1621 roku rzeczywiście podawano indyka. Historyczne źródła wspominają o dzikim ptactwie, ale nie wskazują jednoznacznie konkretnego gatunku. Indyk był jednak powszechnie dostępny w Ameryce Północnej, stosunkowo duży i mógł nakarmić wiele osób, dlatego z czasem stał się naturalnym wyborem na rodzinne święto.

W XIX wieku pieczony indyk był już mocno obecny w opisach Thanksgiving. Wpływ na utrwalenie tradycji miała literatura, prasa i poradniki kulinarne. Współczesne media dodatkowo wzmocniły wizerunek stołu z ogromnym, złocistym indykiem ustawionym w jego centralnej części.

Prezydenckie ułaskawienie indyka

Jednym z najbardziej nietypowych zwyczajów związanych z Thanksgiving jest ceremonia prezydenckiego „ułaskawienia” indyka. Każdego roku prezydent Stanów Zjednoczonych bierze udział w uroczystości, podczas której wybrany ptak zostaje symbolicznie ocalony przed trafieniem na świąteczny stół.

Ceremonia ma lekki, humorystyczny charakter. Indyki otrzymują imiona, a wydarzenie jest relacjonowane przez media. Po „ułaskawieniu” ptaki trafiają do wybranego miejsca, w którym mogą spędzić resztę życia.

Zwyczaj ten jest przykładem charakterystycznego połączenia polityki, rozrywki i tradycji. Choć ceremonia nie ma formalnego znaczenia prawnego, stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych wydarzeń poprzedzających Thanksgiving.

Modlitwa i wyrażanie wdzięczności

Religijne korzenie Thanksgiving są nadal widoczne w wielu amerykańskich domach. Przed rozpoczęciem posiłku rodzina może odmówić modlitwę dziękczynną. Jej treść zależy od wyznania i zwyczajów domowników.

W rodzinach świeckich modlitwę często zastępuje krótka rozmowa o wdzięczności. Każdy uczestnik może powiedzieć, co dobrego wydarzyło się w jego życiu w ciągu ostatnich miesięcy. Taki moment bywa bardzo osobisty i emocjonalny.

Wdzięczność jest centralnym motywem Thanksgiving, nawet gdy święto nie ma charakteru religijnego. Chodzi nie tylko o dziękowanie za materialny dobrobyt, lecz także o zauważanie relacji, doświadczeń, zdrowia i codziennych drobiazgów.

Niektóre rodziny prowadzą specjalne słoiki wdzięczności. Przez kilka tygodni zapisują na kartkach rzeczy, za które są wdzięczne, a podczas kolacji odczytują zgromadzone wiadomości. Inni przygotowują dekoracyjne drzewka, na których zawieszają kartki z podziękowaniami.

Parada Macy’s Thanksgiving Day Parade

Jednym z największych medialnych wydarzeń związanych ze Świętem Dziękczynienia jest Macy’s Thanksgiving Day Parade organizowana w Nowym Jorku. Parada odbywa się rano i jest transmitowana przez telewizję.

Najbardziej charakterystycznym elementem wydarzenia są ogromne balony przedstawiające bohaterów kreskówek, filmów i kultury popularnej. Nad ulicami miasta unoszą się postacie znane dzieciom i dorosłym. Balony prowadzone są przez zespoły przeszkolonych uczestników.

W paradzie biorą udział również orkiestry marszowe, tancerze, artyści, platformy dekoracyjne oraz gwiazdy muzyki i telewizji. Finałowym elementem jest zazwyczaj pojawienie się Świętego Mikołaja, które symbolicznie rozpoczyna okres bożonarodzeniowy.

Dla wielu rodzin oglądanie parady stanowi poranną tradycję. Telewizor jest włączony podczas przygotowywania posiłku, a dzieci śledzą kolejne balony i występy.

Futbol amerykański w Thanksgiving

Thanksgiving jest mocno związane z futbolem amerykańskim. Tego dnia rozgrywane są mecze ligi NFL, które przyciągają miliony widzów.

Tradycja oglądania futbolu wynika częściowo z tego, że rodziny mają wolny dzień i mogą wspólnie śledzić transmisje. Mecze odbywają się o różnych porach, dzięki czemu można je oglądać przed posiłkiem, podczas kolacji albo po jej zakończeniu.

Dla niektórych kibiców sport jest równie ważny jak świąteczne jedzenie. W wielu domach prowadzi się rodzinne dyskusje na temat drużyn, zawodników i wyników. Część osób organizuje także nieformalne mecze na podwórku lub w parku. Taka zabawa bywa nazywana Turkey Bowl.

Thanksgiving łączy więc tradycję rodzinnego posiłku z masową kulturą sportową. Nawet osoby, które na co dzień nie interesują się futbolem, często oglądają przynajmniej fragment meczu.

Podróże podczas Thanksgiving

Święto Dziękczynienia jest jednym z najważniejszych okresów podróżnych w Stanach Zjednoczonych. Ludzie przemierzają setki, a nawet tysiące kilometrów, aby spotkać się z rodziną.

Największy ruch rozpoczyna się w środę przed Thanksgiving. Lotniska, dworce i autostrady są wtedy wyjątkowo zatłoczone. Ceny biletów lotniczych rosną, dlatego wiele osób rezerwuje podróż z dużym wyprzedzeniem.

Podróżowanie może być utrudnione przez jesienną pogodę. W północnych stanach pod koniec listopada możliwe są opady śniegu, oblodzenie i silny wiatr. Opóźnienia lotów oraz korki na drogach stanowią stały element medialnych relacji przedświątecznych.

Pomimo trudności wiele osób uważa, że rodzinne spotkanie jest warte wysiłku. Thanksgiving pozostaje świętem, podczas którego nawet daleko mieszkający krewni starają się usiąść przy jednym stole.

Friendsgiving, czyli święto z przyjaciółmi

W ostatnich latach dużą popularność zdobyło Friendsgiving. Nazwa powstała z połączenia słów „friends” i „Thanksgiving”. Oznacza spotkanie dziękczynne organizowane w gronie przyjaciół.

Friendsgiving może odbywać się w dzień Thanksgiving, ale często organizowane jest wcześniej lub w kolejnym tygodniu. Dzięki temu uczestnicy mogą spędzić właściwe święto z rodzinami, a dodatkowo spotkać się ze znajomymi.

Forma Friendsgiving jest zazwyczaj swobodniejsza niż tradycyjna kolacja rodzinna. Każdy gość przynosi jedno danie, napój albo deser. Menu nie musi być klasyczne. Obok indyka mogą pojawić się pizza, sushi, tacos, potrawy azjatyckie, dania wegańskie lub przepisy charakterystyczne dla krajów pochodzenia uczestników.

Friendsgiving jest szczególnie popularne wśród studentów, młodych dorosłych, osób mieszkających daleko od rodziny oraz ludzi tworzących tak zwaną wybraną rodzinę. Spotkanie podkreśla, że wdzięczność można okazywać nie tylko krewnym, ale również przyjaciołom.

Dekoracje na Thanksgiving

Dekoracje dziękczynne nawiązują przede wszystkim do jesieni, zbiorów i natury. Dominują ciepłe odcienie pomarańczowego, brązu, czerwieni, złota, beżu i ciemnej zieleni.

Popularne elementy dekoracyjne to:

• małe dynie,
• suszone liście,
• kukurydza,
• żołędzie i szyszki,
• świece,
• gałązki,
• wiklinowe kosze,
• motywy indyków,
• rogi obfitości.

Stół często zdobi się obrusem lub bieżnikiem w jesiennych barwach. Na środku ustawia się kompozycję z dyni, świec i liści. Miejsca dla gości mogą być oznaczone dekoracyjnymi wizytówkami.

Jednym z tradycyjnych symboli jest cornucopia, czyli róg obfitości. Przedstawiany jest jako kosz w kształcie rogu, z którego wysypują się owoce, warzywa i zboża. Symbolizuje dostatek, płodność ziemi i udane zbiory.

Dekoracje Thanksgiving są zazwyczaj mniej błyszczące niż ozdoby bożonarodzeniowe. Mają tworzyć ciepłą, naturalną i przytulną atmosferę.

Black Friday po Thanksgiving

Dzień po Thanksgiving to Black Friday, jeden z największych dni zakupowych w Stanach Zjednoczonych. Sklepy oferują promocje na elektronikę, ubrania, zabawki, sprzęt domowy i wiele innych produktów.

Tradycyjnie część sklepów otwierała się bardzo wcześnie rano, a klienci ustawiali się w kolejkach jeszcze przed świtem. Z czasem promocje zaczęły rozpoczynać się już w czwartek wieczorem. Wywołało to krytykę, ponieważ pracownicy handlu musieli opuszczać rodzinne spotkania, aby rozpocząć zmianę.

Rozwój zakupów internetowych sprawił, że wiele promocji jest obecnie dostępnych online. Black Friday często nie ogranicza się do jednego dnia, lecz obejmuje cały tydzień albo nawet większą część listopada.

Po weekendzie następuje Cyber Monday, czyli dzień promocji internetowych. Thanksgiving stało się więc symbolicznym początkiem sezonu zakupów bożonarodzeniowych.

Dla części osób komercyjny charakter tego okresu stoi w sprzeczności z ideą wdzięczności i wspólnoty. Zamiast odpoczywać i doceniać to, co posiadają, konsumenci są zachęcani do kupowania kolejnych rzeczy. Z tego powodu niektóre rodziny świadomie rezygnują z zakupów w Black Friday.

Działalność charytatywna podczas Thanksgiving

Święto Dziękczynienia jest także okresem wzmożonej działalności charytatywnej. Organizacje społeczne, wspólnoty religijne, szkoły i lokalne grupy zbierają żywność dla osób w trudnej sytuacji.

Popularne są zbiórki konserw, produktów suchych, mrożonych indyków i gotowych zestawów obiadowych. Wolontariusze przygotowują posiłki dla osób bezdomnych, seniorów, samotnych rodziców i rodzin o niskich dochodach.

Niektóre restauracje oferują bezpłatne kolacje. Organizowane są także dostawy posiłków do osób, które ze względu na chorobę lub niepełnosprawność nie mogą opuścić domu.

Pomoc potrzebującym jest postrzegana jako praktyczny sposób realizowania idei wdzięczności. Osoby, które mają bezpieczne mieszkanie, jedzenie i wsparcie rodziny, dzielą się z tymi, którzy znajdują się w trudniejszym położeniu.

W wielu miejscach odbywają się również biegi charytatywne nazywane Turkey Trot. Uczestnicy pokonują określony dystans rano, przed rozpoczęciem rodzinnego posiłku. Dochód z opłat startowych może być przeznaczany na lokalne inicjatywy społeczne.

Thanksgiving w szkole

W amerykańskich szkołach Thanksgiving jest często omawiane podczas lekcji historii, języka angielskiego, plastyki i edukacji społecznej. Dzieci przygotowują dekoracje, uczą się piosenek i poznają podstawowe informacje dotyczące osadników z Plymouth.

Tradycyjne materiały szkolne były przez lata krytykowane za zbyt uproszczony obraz historii. Przedstawiały rdzennych mieszkańców jako jednorodną grupę, pomijały konflikty i powielały stereotypy dotyczące ich ubioru, kultury oraz sposobu życia.

Współcześnie coraz więcej nauczycieli stara się prezentować Thanksgiving w bardziej odpowiedzialny sposób. Omawia się perspektywę Wampanoagów, konsekwencje kolonizacji i różnice między historycznymi faktami a późniejszymi mitami.

Dzieci nadal wykonują prace plastyczne związane z indykami, dyniami i wdzięcznością, ale nauczyciele częściej unikają przebierania uczniów w stereotypowe stroje Indian. Zamiast tego zachęca się do poznawania konkretnych plemion i ich współczesnej kultury.

Thanksgiving w filmach i serialach

Święto Dziękczynienia odgrywa dużą rolę w amerykańskiej popkulturze. Wiele seriali ma specjalne odcinki poświęcone Thanksgiving. Bohaterowie spotykają się przy stole, wracają do rodzinnych domów albo mierzą się z konfliktami ujawniającymi się podczas wspólnej kolacji.

Odcinki dziękczynne często łączą humor z emocjonalnymi momentami. Wspólny posiłek jest doskonałą okazją do pokazania relacji między bohaterami. Przy jednym stole mogą spotkać się osoby o różnych charakterach, poglądach i oczekiwaniach.

Typowe motywy w filmach i serialach to:

• przypalony lub niedopieczony indyk,
• opóźniony lot,
• kłótnia rodzinna,
• niespodziewany gość,
• stres gospodarza,
• próba pogodzenia różnych tradycji,
• romantyczne spotkanie,
• powrót do rodzinnego miasta.

Thanksgiving jest często przedstawiane jako święto piękne, ale jednocześnie wymagające. Rodzinne spotkania mogą wywoływać napięcia, szczególnie gdy krewni mają odmienne poglądy polityczne, religijne albo życiowe.

Najważniejsze symbole Thanksgiving

Święto Dziękczynienia ma wiele rozpoznawalnych symboli. Każdy z nich odnosi się do innego elementu tradycji.

Indyk

Indyk symbolizuje rodzinny posiłek i obfitość. Jego wizerunek pojawia się na kartkach, dekoracjach, materiałach szkolnych i reklamach.

Dynia

Dynia kojarzy się z jesienią, zbiorami i plackiem dyniowym. Jest używana zarówno w kuchni, jak i jako dekoracja.

Kukurydza

Kukurydza symbolizuje plony oraz wiedzę rolniczą przekazaną osadnikom przez rdzennych mieszkańców. Dekoracyjne kolby pojawiają się w jesiennych kompozycjach.

Róg obfitości

Cornucopia symbolizuje dostatek, urodzaj i różnorodność darów natury. Często wypełnia się go warzywami, owocami i kwiatami.

Żurawina

Żurawina jest charakterystycznym składnikiem sosu podawanego do indyka. Jej intensywny czerwony kolor dobrze komponuje się z jesiennymi dekoracjami.

Liście

Kolorowe liście przypominają o porze roku i naturalnym cyklu zmian. Są częstym motywem zaproszeń, obrusów i ozdób stołu.

Thanksgiving w Kanadzie

Kanadyjskie Thanksgiving obchodzone jest w drugi poniedziałek października. Wypada więc wcześniej niż amerykańskie święto. Różnica wynika między innymi z wcześniejszego zakończenia sezonu zbiorów w chłodniejszym klimacie.

Kanadyjskie tradycje są podobne do amerykańskich. Rodziny spotykają się na wspólnym posiłku, podają indyka, ziemniaki, warzywa, sos żurawinowy i placek dyniowy. Święto ma jednak zazwyczaj mniej intensywną oprawę medialną i komercyjną.

W Kanadzie historia dziękczynienia jest łączona z różnymi wydarzeniami. Wspomina się między innymi uroczystości organizowane przez europejskich podróżników, religijne nabożeństwa i tradycje związane z zakończeniem zbiorów.

Dla wielu Kanadyjczyków jest to przede wszystkim jesienny długi weekend. Rodziny mogą organizować obiad w niedzielę lub poniedziałek, zależnie od wygody uczestników.

Thanksgiving poza Ameryką Północną

Dni dziękczynienia i święta plonów występują w wielu kulturach. Nie zawsze są bezpośrednio związane z amerykańskim Thanksgiving, ale opierają się na podobnej potrzebie wyrażania wdzięczności za żywność, ziemię i pomyślność.

W Niemczech obchodzone jest Erntedankfest, czyli święto dziękczynienia za zbiory. W Korei Południowej ważnym świętem rodzinnym jest Chuseok. W Japonii istnieje świ